Aby poznać ich język i zwyczaje, poświęcił wszystko - dom, rodzinę, przyjaciół i 15 lat życia

Brytyjski naukowiec Shaun Ellis upodobnił się do wilków tak, że te biorą go za swego. Poświęcił im 15 lat życia, prowadząc obserwacje, wychowując osierocone młode oraz żyjąc w oswojonym stadzie. Nauczył się ich języka i zwyczajów. Wszystko po to, aby dokładnie poznać relacje panujące między poszczególnymi osobnikami. To ważne, bo gatunek ten jest zagrożony wyginięciem. Zdobyta wiedza może pomóc w ocaleniu zwierząt.

Obecnie Ellis opiekuje się stadem wilków żyjących na terenie parku przyrodniczego Combe Martin Wildlife Park w Anglii. W październiku czeka go najtrudniejszy, praktyczny sprawdzian. Jeśli go zda zostanie pierwszym człowiekiem, któremu udało się przyłączyć do dzikiej watahy. Eksperyment sfilmuje National Geographic Channel.

Zmysły

Wprawdzie pod względem zmysłów nigdy im nie dorówna ale odkąd przebywa w stadzie, znacznie mu się one wyostrzyły. - By sprawnie poruszać się w ciemnościach, uruchamiam węch. Dzięki temu wiem, gdzie kończy się nasze terytorium. Po zapachu rozpoznaję także członków grupy, a oni mnie. Każdy z nas ma charakterystyczną woń - wyjaśnia Shaun.

Nocą niedoskonałość wzroku naukowiec wspomaga słuchem. Po odgłosach rozpoznaje m.in. charakterystyczny chód samca alfa Każdy krok lider stada stawia pewnie, a miękkie poduszki łap twardo i zdecydowanie uderzają o ziemię. Jego pobratymcy stąpają mniej pewnie i prawie bezszelestnie. Jakby się bali zakłócić mu spokój.

Ufność i podporządkowanie

Wataha składa się z kilku lub kilkunastu osobników. Na czele stoi para dominująca W rodzinie każdy wilk ma ściśle określoną pozycję. Ważniejsi okazują swą dominację m.in. przez podniesiony ogon i uszy, a mniej znaczący do perfekcji opanowali gesty poddaństwa (np. skulony ogon, kładzenie się na grzbiecie). Młode znajdują się poza hierarchią. Opiekują się nimi wszyscy.

Przywódcą stada jest samiec alfa Liżąc go, Ellis przekazuje komunikat: „Ty jesteś najważniejszy i będę cię słuchał". Kiedyś sam pełnił tę funkcję, ale... został z niej „wygryziony". Zresztą - jego zdaniem - tak ważną pozycję powinien zajmować ktoś wyjątkowy. Głowa rodu nie musi wyróżniać się wzrostem czy odwagą, ale pewnością siebie, zrównoważeniem i opanowaniem w każdej sytuacji. Jego przeszywające spojrzenie powinno wymuszać natychmiastowy respekt. To on podejmuje decyzje wpływające na los całego stada

Największy, najsilniejszy i najbardziej odważny jest samiec betą zajmujący drugą pozycję w hierarchii. Pilnuje dyscypliny w grupie i jest prawą ręką szefa Czuwa czy wydane przez niego rozkazy są wykonywane. W wolnym czasie pełni funkcję niani, ucząc szczeniaki posłuszeństwa i przygotowując je do życia W chwilach zagrożenia jest zwiadowcą, donoszącym samcowi alfa o tym, co dzieje się w otoczeniu. Gdy dojdzie do walki z silniejszym wrogiem, zginie jako pierwszy, bo nigdy, nawet o krok, nie cofnie się przed niebezpieczeństwem.

Najniższa ranga przypada samcowi omega Taką pozycję w stadzie zajmuje obecnie Ellis. To spec od rozładowywania napięcia - Za każdym razem, gdy dochodzi do próby sił między członkami watahy, muszę tam być - wyjaśnia - Skomląc, wyjąc i strojąc żałosne miny, staram się odwrócić uwagę skłóconych zwierząt, aby nie zrobiły sobie krzywdy. Przyjmuję odpowiednią postawę albo po prostu wkładam głowę między walczących. Mogę też próbować narzucić im zabawę albo zachęcić do pogoni za ofiarą.

Polowanie to domena samicy alfa oraz jej myśliwych. Przed skokiem przyczajona wilczyca z odległości kilku metrów nasłuchuje bicia serca ofiary. Jego przyspieszony rytm zdradza strach i sygnalizuje, że za chwilę zwierzę z przerażeniem rzuci się do ucieczki. To najlepsza chwila na atak.

Podporządkowanie doskonale widać podczas posiłku. Każdy czeka na swoją kolej i sięga tylko po kąski dla niego przeznaczone. Ich rodzaj wpływa na zapach ciała biesiadników oraz ubarwienie futra Najbardziej wartościowe kawałki, jak serce, wątroba czy nerki przypadają przywódcy. Shaun czeka cierpliwie. Może się posilić dopiero wtedy, gdy wszyscy wyżsi rangą zaspokoją głód. - Przyzwyczaiłem się do padliny. Najgorszym jedzeniem jest zawartość żołądka ofiary. Ale wilcza dieta mi służy. Nigdy nie byłem zdrowszy - wyjaśnia naukowiec.

Gesty i słowa

W poznaniu tajników wilczego języka Ellis upatruje możliwość zrozumienia tych zwierząt oraz szansę na ocalenie ich od zagłady. Słyszane w promieniu ponad 10 kilometrów wycie, choć dla nas brzmi złowieszczo, nie zawsze oznacza coś niedobrego. To sposób komunikowania się między poszczególnymi stadami i oznajmianie o zasięgu zajmowanych przez nie terytoriów. Radosne odgłosy obwieszczają zakończenie uczty. Wydawanie niskich tonów pomaga zaginionym członkom grupy odnaleźć drogę do domu. W ten sposób nadawane są również „ogłoszenia" o poszukiwaniu ochotników, którzy mogliby wzmocnić watahę. Głos to także cecha charakterystyczna Dzięki niemu poszczególni członkowie stada bez trudu potrafią się rozpoznać. Jego brzmienie zależy od pozycji zajmowanej w rodzinie.

Warczenie i strojenie groźnych min jest podstawą, jeśli chce się utrzymać zajmowaną dotąd w hierarchii pozycję. A złapanie zębami za pysk to skuteczny sposób na przywołanie niesfornego wilka do porządku. Jednak zdając sobie sprawę z miażdżącej siły własnych szczęk, agresor robi to z dużym wyczuciem. Nie chodzi bowiem o zranienie pobratymca ale o wymuszenie należnego silniejszemu szacunku. Lizanie zaś to okazywanie nie tylko respektu, ale i czułości.

 

Oz na podst. „Newsweeka" i National Geographic Chanel

 

Żródło: ANGORKA nr 39, 30 września 2007

---

• Samce wilków to basiory, a samice - wadery. Dorosły osobnik ma 42 zęby, których długość dochodzi do 27 mm (całkowita długość kłów to nawet 57 mm), a nacisk szczęki może wynosić do 15 kg/cm^2.

• Długość życia w warunkach naturalnych wynosi 8-16, a w niewoli nawet 20 lat. Ciąża wilczycy trwa 60-65 dni. W jednym miocie zwykle rodzi się od 4 do 6 wilcząt. Podczas pierwszego roku życia ginie od 50 do 85% z nich.

• Wilk to wytrawny wędrowiec. Może przebyć 40-70 km (średnio 20 km) dziennie, ale znane są wypadki, gdy zwierzę w ciągu doby przebyło 200 km. Przez krótki czas (do 5 minut) może utrzymać prędkość do 85 km/godz., choć zwykle porusza się z prędkością ok. 8 km/godz.

• Wataha idąca truchtem (chód pośredni między stępem a kłusem), pozostawia z reguły jeden ślad, gdyż poszczególne osobniki stąpają trop w trop (tzw. sznurowanie).

• Na całym świecie żyje 200 tyś. wilków, w Polsce - okpło 600.

Źródło: www.wikipedia.pl